Home

 

Aktualności

 

Ziemia olecka

 

Kalendarz imprez

 

Galeria

 

Linki

 

 

 

Bunkry i słup graniczny w okolicach Prostek, drewniany kościół mazurski w Ostrymkole i góra Bunelka

W pobliżu Prostek za wsią Bobry, jadąc z Olecka po prawej stronie,znajdują się trzy niemieckie bunkry z okresu II wojny światowej. W jednym z nich dobrze zachował się system wentylacyjny. Inne dwa bunkry znajdują się na trasie Prostki-Ostrykół - przy wjeździe do Prostek, trzeba skręcić w lewo (obok stacji benzynowej) zgodnie z drogowskazem: „Ostrykół 2 km”. Po przejechaniu 1 km, przy samej drodze w lesie stoi niewielki bunkier składający się z dwóch pomieszczeń. Nieco dalej (300 m), po prawej stronie zachował się większy; przełamany na pół. Przy nim, w odległości 50 m znajduje się cmentarz z kilkoma niemieckimi i rosyjskimi grobami. Niestety jest zaniedbany i nieogrodzony. W bunkrach sterta śmieci.

We wsi Ostrykół znajduje się zabytkowy drewniany kościół z 1667 roku. Jest jednym z najpiękniejszych wzorów ludowego budownictwa na Mazurach. Jest też najstarszym drewnianym kościołem w województwie warmińsko-mazurskim. Takie zabytkowe sosnowe świątynie z oryginalnym wyposażeniem są tylko dwie na Mazurach.
   W 1538 r. powstała tu pierwsza świątynia. Był to kościół ewangelicki. Podczas najazdu tatarskiego hetmana Gosiewskiego w 1656 r. wieś została doszczętnie spalona. Zginęło około 95.  mieszkańców, a 1326. Tatarzy uprowadzili w jasyr. Odbudowany w 1667 r. kościół przetrwał do dnia dzisiejszego. Po II wojnie światowej przejęty został przez ludność katolicką. W roku 2009 był remontowany. Zobacz na mapie

Jest to budowla w stylu barokowym z czworoboczną wieżą, całkowicie zbudowana z drewna. Dach pokryty gontem. Ten zabytek architektury kryje w sobie wiele pamiątek pochodzących z XVII i XVIII wieku. Są to m.in. rzeźby Matki Bożej, Świętego Jana i piękna figurka pelikana. Szczególnie cenne są empory wbudowane po obu stronach nawy, chór, skręcone kolumienki w barokowym ołtarzu z 1683 r. z rzeźbą Ukrzyżowania, kapitele korynckie i ambona z 1690 roku. Kościelne organy pochodzą z 1799 r. W kościele znajduje się także tablica z 1700 r.  upamiętniająca zapoczątkowanie wiary ewangelickiej na terenie obecnej gminy Prostki. Przy wejściu wisi świecznik z głową jelenia. W każdą niedzielę o godz. 9.00 odprawiana jest msza święta. Drewniany kościół w Ostrymkole - grafika 3D
   Przy kościele, po drugiej stronie drogi rosną dwa dęby – pomniki przyrody, posadzone podczas budowy świątyni. Jeden z nich jest spięty dwiema metalowymi klamrami; wmurowane są też w niego cegły, by się nie przełamał. Jego wysokość szacuje się na około 30 metrów i pierśnicę 5 metrów.

Niedaleko wsi Bogusze pod Prostkami (jadąc od strony Olecka należy w Prostkach skręcić przy kościele w lewo; za mostem skręcić w prawo i przejechać 1 km) w 1545 r. postawiono 6. metrowy słup graniczny na styku trzech granic: Korony Polskiej, Wielkiego Księstwa Litewskiego i Prus. Stoi do dziś. Jest jednym z najstarszych tego typu zabytków w Polsce. Pomnik tworzy murowana z cegły kolumna o podstawie kwadratu, otynkowana na biało, zwieńczona daszkiem z czerwonej dachówki. Na wschodniej ścianie słupa wmurowana jest tablica upamiętniająca ustalenie na tych terenach granicy trzech spierających się ze sobą przez kilka wieków sąsiadów. Na tablicy został wyryty łaciński napis, który w polskim przekładzie brzmi: "Kiedy Zygmunt August sprawował rządy w państwie ojca a (jednocześnie) margrabia Albert I panował, ów nad Jagiełły dwojga imion starodawnymi grodami, ten nad krajem Prusów w pokoju piastował władzę, wzniesiony został ten słup, który miał oznaczać linię graniczną kraju oraz rozgraniczać tereny obu władców roku 1545 miesiąca sierpnia." Nad tablicą umieszczono herby Litwy (Pogoń) i Prus Książęcych (wizerunek brandenburskiego orła z koroną na szyi i literą S na piersiach, co oznaczało zależność lenną). Tablica z oryginalnym napisem i herbami została zdjęta przez Niemców i przewieziona do muzeum pruskiego w Królewcu; na słupie umieszczone są kopie wykonane z piaskowca w roku 1907. Zobacz na mapie
   Za Nową Wsią Ełcką w miejscowości Szarek wznosi się wzgórze (góra) Bunelka o wysokości 167 m n.p.m. Na jego szczycie znajduje się niewielki cmentarz z 1915 r. i ustawiony jest 6. metrowy drewniany krzyż. Na cmentarzu pochowanych jest też 23. żołnierzy niemieckich i 64. rosyjskich, którzy polegli w latach 1914-1918. Na szczyt wzgórza prowadzą kamienne schody. Ze szczytu roztacza się malowniczy widok na Ełk, Prostki i Grajewo. Zobacz rowerowy "Szlak Tatarski"
   W słoneczną niedzielę 14 marca 2010 r. bunkry w okolicach Prostek oglądali, w kościele w Ostrymkole byli, dęby – pomniki przyrody podziwiali, nad rzeką Ełk spacerowali, słup graniczny pod Prostkami widzieli i na górę Bunelkę weszli Cezary Lasota, Wojciech Jegliński, Konrad Radzewicz i Andrzej Malinowski.
___________________________________________________________________________
Jasyr – niewola turecka lub tatarska
Gont – drewniany materiał do wykonywania pokryć dachowych; deseczka z drewna iglastego, o przekroju klina, z wpustem wzdłuż szerszej krawędzi; łączona poprzez wsunięcie jednej deseczki w drugą
Empora – chór muzyczny; element występujący najczęściej w kościele, rodzaj trybuny
Nawa – część kościoła położona pomiędzy prezbiterium a kruchtą, przeznaczona dla wiernych
Kapitele korynckie – motywy zdobnicze w formie stylizowanego liścia
Pierśnica – obwód pnia

Andrzej Malinowski (LOT Ziemi Oleckiej)

Kliknij aby obejrzec w pelnym rozmiarze Kliknij aby obejrzec w pelnym rozmiarze Kliknij aby obejrzec w pelnym rozmiarze Kliknij aby obejrzec w pelnym rozmiarze Kliknij aby obejrzec w pelnym rozmiarze

 

 

Lokalna Organizacja Turystyczna Ziemi OleckiejOstatnia aktualizacja: 2010-03-20